परालको आगो

वि.सं. २०३५ (सन् १९७८) मा निर्माण भएको ‘परालको आगो’ नेपाली चलचित्र इतिहासको एक कालजयी र यथार्थपरक कृति मानिन्छ। यो चलचित्र प्रसिद्ध साहित्यकार गुरुप्रसाद मैनाली को चर्चित कथामा आधारित छ। साहित्यिक गहिराइ र ग्रामीण जीवनको यथार्थ चित्रणका कारण यसले दर्शकमाझ विशेष स्थान बनायो।

चलचित्रको निर्देशन प्रताप सुब्बा ले गरेका थिए भने निर्माण कम्पनी सिनेरोमा थियो। सीमित स्रोत–साधनका बाबजुद कथाको सशक्त प्रस्तुति र जीवन्त अभिनयका कारण यो चलचित्र अत्यन्त सफल मानिन्छ।

दार्जीलिङमा छायाङ्कन गरिएको यस चलचित्रले ग्रामीण नेपाली समाज, दाम्पत्य सम्बन्ध, सानो विषयले निम्त्याउने ठूलो विवाद र मानवीय संवेदनालाई यथार्थ रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

‘परालको आगो’ को कथा गुरुप्रसाद मैनालीको सोही नामको कथामा आधारित छ, जसले नेपाली ग्रामीण जीवनको गहिरो मनोविज्ञान चित्रण गर्छ। सामान्य देखिने पारिवारिक झगडाले कसरी सम्बन्धमा दूरी ल्याउँछ भन्ने विषयलाई अत्यन्त संवेदनशील ढंगले प्रस्तुत गरिएको छ।

कथामा दाम्पत्य जीवनको तिक्तता, सामाजिक परिवेश, अहंकार र संवादको अभावजस्ता पक्षलाई जीवन्त बनाइएको छ। सानो कारणले चर्किएको झगडा ‘परालको आगो’ जस्तै छिटो फैलिन सक्छ भन्ने प्रतीकात्मक सन्देश यस चलचित्रले दिन्छ।

साहित्यबाट रूपान्तरण गरिएको कथा भएकाले संवाद र चरित्रचित्रण अत्यन्त सशक्त देखिन्छ। यसले नेपाली साहित्य र चलचित्रबीचको सहकार्यलाई पनि मजबुत बनाएको छ।

यस चलचित्रमा टङ्क शर्माले मुख्य पुरुष भूमिका निर्वाह गरेका थिए भने सुस्मिता ढकालले ‘गौँथली’ को भूमिकामा अभिनय गरेकी थिइन्। यो नै सुस्मिता ढकालको डेब्यु चलचित्र थियो, जसले उनलाई नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा स्थापित गर्‍यो।

चलचित्रमा वसुन्धरा भुसाल को पनि महत्वपूर्ण भूमिका रहेको थियो। उनका अनुभवी अभिनयले कथालाई सन्तुलन र प्रभावकारिता प्रदान गरेको थियो।

कलाकारहरूको स्वाभाविक अभिनय, ग्रामीण परिवेशअनुसारको भाषा र व्यवहारले चलचित्रलाई यथार्थपरक बनायो। दर्शकहरूले आफ्नै समाजको प्रतिबिम्ब देखेका कारण चलचित्र लोकप्रिय र सफल बन्यो।

यस चलचित्रको सङ्गीत पक्ष पनि अत्यन्त सशक्त थियो। सङ्गीतकार शान्ति ठटाल नेपाली चलचित्रमा सङ्गीत दिने पहिलो महिला सङ्गीतकारका रूपमा परिचित छन्। उनले चलचित्रका गीतहरूमा लोकधुन र भावनात्मक गहिराइ मिसाएर अमर बनाइन्।

“उडी जाऊँ भने म पंछी होइन” र “चौबन्दी चोली अनि रातो घलेक” जस्ता गीतहरू आजसम्म पनि लोकप्रिय छन्। यी गीतहरूले ग्रामीण जीवन, प्रेम र संवेदनालाई संगीतमार्फत उजागर गरेका छन्।

गीत–संगीतले चलचित्रको भावनात्मक प्रभावलाई अझ बलियो बनाएको थियो। संगीत र कथाको सन्तुलनका कारण ‘परालको आगो’ केवल चलचित्र मात्र नभई सांगीतिक रूपमा पनि स्मरणीय कृति बनेको छ।

‘परालको आगो’ नेपाली चलचित्र इतिहासमा यथार्थवादी र साहित्यमा आधारित सफल चलचित्रको उदाहरणका रूपमा लिइन्छ। यसले नेपाली सिनेमा केवल मनोरञ्जन मात्र नभई समाजको ऐना हुन सक्छ भन्ने सन्देश दियो।

ग्रामीण परिवेशमा आधारित कथाले शहरी दर्शकलाई पनि आकर्षित गर्‍यो। दाम्पत्य सम्बन्धको मनोवैज्ञानिक चित्रणले यसलाई कालजयी बनायो।

समग्रमा, ‘परालको आगो’ नेपाली चलचित्रको इतिहासमा स्थायी छाप छोड्ने कृति हो। साहित्यिक आधार, सशक्त अभिनय, प्रभावकारी संगीत र यथार्थपरक प्रस्तुतीकरणका कारण यो आजसम्म पनि नेपाली सिनेमा प्रेमीहरूबीच विशेष सम्मानका साथ स्मरण गरिन्छ।